Bước 1 — Trung vị (median).
Sắp dãy dữ liệu theo thứ tự tăng dần.
• Nếu $n$ lẻ: trung vị là số ở giữa (vị trí $\dfrac{n+1}{2}$).
• Nếu $n$ chẵn: trung vị là trung bình cộng của hai số ở giữa (vị trí $\dfrac{n}{2}$ và $\dfrac{n}{2}+1$).
Bước 2 — Mốt (mode).
Mốt là giá trị có tần số lớn nhất trong mẫu dữ liệu.
• Nếu chỉ có một giá trị có tần số lớn nhất: có duy nhất một mốt.
• Nếu có nhiều giá trị cùng tần số lớn nhất: mẫu có nhiều mốt.
• Nếu mọi giá trị có tần số bằng nhau: không có mốt.
Bước 3 — Lưu ý.
Trung bình dễ bị lệch bởi số liệu lạ (rất lớn/rất nhỏ). Trung vị ổn định hơn — đại diện cho "vị trí giữa". Mốt dùng cho dữ liệu định tính (màu sắc, loại…) khi không thể tính trung bình.
Bước 4 — Khi nào dùng cái nào?
• Trung bình: dữ liệu định lượng, phân bố đều, không có giá trị lạ.
• Trung vị: dữ liệu định lượng, có giá trị lạ — ít bị ảnh hưởng.
• Mốt: dữ liệu định tính (loại/nhãn) — vì không thể cộng/chia.
Mốt là giá trị có tần số lớn nhất → không có mốt.